Subacromiaal pijnsyndroom (SAPS)
De term subacromiaal pijnsyndroom (SAPS) is tegenwoordig vooral een klinisch pijnsyndroom, en niet één specifieke anatomische aandoening. Veel voorkomende aandoeningen die hieronder kunnen vallen zijn:

- Rotator cuff tendinopathie (peesklachten van de rotator cuff)
Rotator cuff tendinopathie is een overbelasting of irritatie van de pezen rond het schoudergewricht.
Klachten
- Zeurende pijn in de schouder die kan uitstralen naar de bovenarm
- Pijn bij het bovenhoofds tillen, reiken of naar achteren bewegen van de arm
- Krachtsverlies bij het heffen of draaien van de arm
- Pijn bij het liggen op de aangedane zijde
Behandeling
- Advies: Inzicht in de belasting om de pees rust te geven zonder de arm stil te leggen
- Gerichte oefeningen om de pees weer belastbaar te maken
- Verbeteren van de controle over het schouderblad voor een betere techniek
- Optimaliseren van de beweeglijkheid van de schouder en bovenrug
- Geleidelijke opbouw naar specifieke sport-, werk- of dagelijkse belastingen
- Subacromiale bursitis (slijmbeursontsteking)
Bij subacromiale bursitis is de slijmbeurs onder het schouderdak ontstoken. Dit ontstaat vaak door overbelasting of klemzitten van de slijmbeurs bij bewegingen boven het hoofd.
Klachten
- Vaak felle, hevige pijn aan de buitenkant van de schouder en bovenarm
- Pijn bij het zijwaarts en bovenhoofds heffen van de arm
- Drukpijn op de schouder en hevige pijn bij het liggen op de aangedane zijde
- Snelle verergering van de pijn bij herhaalde armbewegingen
Behandeling
- Advies: Relatieve rust en aanpassen van bewegingen
- Zachte bewegingsoefeningen om stijfheid te voorkomen
- Spierversterking
- Stapsgewijze heropbouw naar uw normale dagelijkse werkzaamheden, sport of hobby's
- Rotator cuff ruptuur
Een rotator cuff ruptuur is een scheur(tje) in een of meerdere pezen van de schouder. Dit ontstaat vaak door slijtage van de spier of door een plotseling trauma, zoals een val.
Klachten
- Plotselinge of geleidelijk toenemende, diepe pijn in de schouder en bovenarm
- Merkbaar krachtsverlies, vooral bij het optillen of naar buiten draaien van de arm
- Pijn bij het (bovenhoofds) bewegen en reiken
- Nachtelijke pijn en moeite met slapen op de aangedane zijde
Behandeling
- Advies: Aanpassen van de dagelijkse belasting om verdere overbelasting te voorkomen
- Oefeningen voor de intacte schouderspieren om de functie van de gescheurde pees op te vangen
- Optimaliseren van de coördinatie rond het schouderblad voor een efficiëntere beweging
- Behouden en verbeteren van de beweeglijkheid van de schouder en bovenrug
- Geleidelijke opbouw naar dagelijkse activiteiten
- Impingementklachten van de schouder
Bij impingementklachten (inklemmingssyndroom) raken de weefsels in de schouder bekneld.
Klachten
- Pijn bij het heffen van de arm
- Uitstralende pijn aan de zijkant van de bovenarm, soms tot aan de elleboog
- Nachtelijke pijn, vooral als u op de aangedane schouder ligt
- Krachtsverlies
Behandeling
- Mobilisatie en manuele technieken
- Houdings- en bewegingscorrectie
- Gerichte oefentherapie
- Advies en belastingmanagement
- Calcificerende tendinopathie (kalkafzetting in een pees)
Bij calcificerende tendinopathie heeft zich kalk opgehoopt in een of meerdere pezen van de schouder. Dit kan leiden tot een drukkend gevoel, hevige ontstekingsreacties en plotselinge pijnpieken.
Klachten
- Hevige, soms heel plots opkomende pijn aan de buitenkant van de schouder
- Pijn bij het heffen of naar achteren bewegen van de arm
- Ernstig verstoorde nachtrust door felle pijn bij het liggen op de aangedane zijde
- Plotselinge periodes van verergering (vaak wanneer het lichaam de kalk probeert op te lossen)
Behandeling
- Advies: Inzicht in de herstelfases en advies over het doseren van de belasting tijdens pijnlijke periodes
- Lichte mobilisatieoefeningen om de schouder en bovenrug soepel te houden
- Spierversterking
- Stapsgewijze opbouw van kracht en functie naar uw werk, sport of dagelijkse bezigheden
Frozen shoulder (adhesieve capsulitis)
Bij een frozen shoulder raakt het gewrichtskapsel van de schouder ontstoken en gaat het krimpen of verkleven. Dit leidt tot een aanzienlijke, langdurige stijfheid en pijn.
- Klachten
De klachten die bij een frozen shoulder ontstaan zijn:
- Hevige, vaak constante pijn die de nachtrust sterk verstoort
- Ernstig verlies van bewegingsvrijheid (zowel bij zelf optillen als wanneer iemand anders de arm beweegt)
- Moeite met alledaagse handelingen zoals haren kammen, de BH-sluiting vastmaken of de autogordel pakken
Typisch verloop in drie fasen: bevriezend (veel pijn, afnemende mobiliteit), bevroren (minder pijn, erg stijf) en ontdooiend (langzaam herstel van beweging).
- Behandeling
- Advies en voorlichting: Leren omgaan met de pijn
- Pijndemping: Zachte, milde bewegingstherapie
- Geleidelijke rek- en mobilisatieoefeningen van het kapsel
- Spier- en houdingstraining
- Stapsgewijs en gecontroleerd opbouwen naar volledig functioneel gebruik in werk, sport en dagelijks leven
Artrose van het schoudergewricht
Bij artrose van het schoudergewricht neemt de kwaliteit van het kraakbeen in het gewricht af. Het gewricht beweegt hierdoor minder soepel, wat leidt tot stijfheid en pijn.
- Klachten
De klachten die bij artrose van het schoudergewricht ontstaan zijn:
- Diepe, zeurende pijn in de schouder, vaak verergerend bij belasting en aan het eind van de dag
- Ochtendstijfheid of startpijn bij de eerste bewegingen na een periode van rust
- Afname van de beweeglijkheid, waardoor reiken en draaien van de arm lastiger wordt
- Kraak- of schraapgevoel (crepitaties) bij het bewegen van de schouder
- Behandeling
- Inzicht in hoe u het gewricht wel mag belasten zonder het te overbelasten
- Zachte mobiliserende oefeningen
- Spierversterking
- Houding en coördinatie: Optimaliseren van de stand van het schouderblad en de bovenrug voor een betere drukverdeling
- Leren toepassen van geschikte oefeningen in het dagelijks leven om de schouder optimaal functioneel te houden
Artrose van het AC-gewricht (slijtage van het sleutelbeengewricht)
Bij artrose van het AC-gewricht (het gewricht tussen het sleutelbeen en het schouderdak) neemt het kraakbeen af. Dit zorgt voor lokale pijn boven op de schouder en een verminderde belastbaarheid van de arm.
- Klachten
De klachten die bij artrose van het AC-gewricht ontstaan zijn:
- Plaatselijke, zeurende of scherpe pijn precies boven op de schouder
- Pijn bij het kruislings voor de borst langs bewegen van de arm (bijvoorbeeld de autogordel omdoen)
- Pijn bij bovenhoofds reiken, tillen of steunen op de arm (zoals bij opdrukken)
- Soms een zichtbaar of voelbaar verdikt hobbeltje boven op de schouder
- Behandeling
- Advies
- Oefeningen voor de omliggende gewrichten (bovenrug en het grote schoudergewricht) om het AC-gewricht te ontlasten
- Spierversterking: Gerichte training van de schoudergordel om de krachten rond het sleutelbeen beter op te vangen
- Stapsgewijze opbouw naar het weer pijnvrij kunnen uitvoeren van uw dagelijkse werk, sport of hobby's
Biceps tendinopathie (peesontsteking van de biceps)
Bij biceps tendinopathie is de pees van de lange kop van de bicepsspier geïrriteerd of overbelast. Dit veroorzaakt voornamelijk pijn aan de voorzijde van de schouder.
- Klachten
De klachten die bij biceps tendinopathie ontstaan zijn:
- Scherpe of zeurende pijn aan de voorzijde van de schouder
- Pijn bij het naar voren en boven optillen van de arm, of bij het buigen van de elleboog tegen weerstand
- Verergering van de pijn bij herhaalde bovenhoofdse bewegingen, gooien of tillen
- Soms een gevoelig, strak of 'knakkend' gevoel aan de voorkant van de schouder
- Behandeling
- Advies: Tijdelijk aanpassen van belastende (bovenhoofdse of til)activiteiten om de pees tot rust te laten komen
- Gerichte, opbouwende oefeningen
- Geleidelijke opbouw naar specifieke sport-, werk- of dagelijkse belastingen
SLAP-laesie (labrumscheur bij het bicepsanker)
Bij een SLAP-laesie is de kraakbeenring (het labrum) aan de bovenkant van de schouderkom beschadigd. Dit is precies de plek waar de pees van de biceps vastzit, wat vaak pijn en een onstabiel gevoel veroorzaakt bij bovenhandse bewegingen.
- Klachten
De klachten die bij een SLAP-laesie ontstaan zijn:
- Diepe, lastig aan te wijzen pijn boven- of in het schoudergewricht
- Een klikkend, knappend of 'haken' gevoel bij het bewegen
- Pijn bij bovenhoofdse acties, krachttraining of werpbewegingen
- Krachtsverlies en een onzeker of instabiel gevoel in de schouder
- Behandeling
- Advies en dosering: Tijdelijk vermijden van zware bicepsbelasting en provocerende bovenhandse standen om de peesaanhechting te ontlasten
- Verbeteren van de controle rond het schouderblad om trek- en wringkrachten op het labrum op te vangen
- Oefeningen voor de rotator cuff
- Herstellen van de beweeglijkheid in het gewrichtskapsel en de bovenrug
- Geleidelijke, gecontroleerde heropbouw van de bicepsbelasting en functionele (werp-/sport)bewegingen
Schouderinstabiliteit
Bij schouderinstabiliteit is de balans in het schoudergewricht verstoord, waardoor de schouderkop te veel speling heeft in de kom. Dit kan ontstaan na een traumatische uitkoming (luxatie) of door een natuurlijke hypermobiliteit van het kapsel en de banden.
- Klachten
De klachten die bij schouderinstabiliteit ontstaan zijn:
- Een onzeker, 'gevoelig' of 'los' gevoel in de schouder bij bepaalde bewegingen
- Pijn bij het (bovenhoofds) bewegen of bij zware belasting
- Angst dat de schouder uit de kom schiet (vooral bij het naar achteren brengen van de arm)
- Soms het daadwerkelijk uit de kom gaan of gedeeltelijk verschuiven (subluxatie) van de schouderkop
- Behandeling
- Leren herkennen en vermijden van risicovolle bewegingen waarin de schouder onstabiel aanvoelt
- Gerichte en intensieve training van de rotator cuff om de schouderkop actief in de kom te klemmen
- Optimaliseren van de coördinatie en stand van het schouderblad als stabiele basis voor de arm
- Oefeningen voor de reactiesnelheid van de spieren om onverwachte krachten veilig op te vangen
- Stapsgewijze opbouw naar gecontroleerde, krachtige bewegingen in uw specifieke werk, sport of dagelijkse activiteiten
Schouderluxatie (schouder uit de kom)
Bij een schouderluxatie is de schouderkop volledig uit de kom geschoten, meestal door een val, sporttrauma of ongeluk. Nadat de schouder weer op zijn plek is gezet (gereduceerd), blijven het gewrichtskapsel, de banden en pezen vaak opgerekt of beschadigd.
- Klachten
De klachten die bij een schouderluxatie ontstaan zijn:
- Hevige pijn en een stijf of 'beheerst' gevoel vlak na het terugplaatsen
- Angst of onzekerheid dat de schouder opnieuw uit de kom gaat
- Verminderde spierkracht en bewegingsvrijheid rondom het schoudergewricht
- Een instabiel of 'los' gevoel bij het naar buiten draaien of bovenhoofds heffen van de arm
- Behandeling
- Begeleiding bij de korte rustperiode (eventueel met sling) en het veilig herpakken van dagelijkse handelingen
- Gerichte versterking van de rotator cuff om de actieve controle over de schouderkop te herstellen
- Training van de spieren rond het schouderblad
- Geleidelijke opbouw naar volle belasting en functiespecifieke (sport)bewegingen om herhaalde luxaties te voorkomen